 
© Teatr Witkacego 1985-2011
|
 |
|
Historia
Pomysł zawiązania własnego teatru zrodził się podczas studiów w krakowskiej PWST im. L. Solskiego. Tam spotkali się studenci Wydziału Reżyserii Dramatu: Julia Wernio i Andrzej Dziuk oraz przyszli aktorzy: Dorota Ficoń, Karina Krzywicka, Piotr Dąbrowski, Andrzej Jesionek, Krzysztof Łakomik, Krzysztof Najbor i Piotr Sambor. Pod szyldem koła naukowego rozpoczęli samodzielną pracę. Jednym z jej owoców było przedstawienie pt. "Pragmatyści" wg St. I. Witkiewicza. Stało się ono głównym argumentem w zamiarze pozyskania publiczności zakopiańskiej dla idei powołania stałego teatru w stolicy Tatr. 
W sierpniu 1984 świeżo upieczeni absolwenci PWST z Krakowa zaprezentowali tutejszej publiczności "Pragmatystów". Dziesięć przedstawień zgromadziło komplety widzów - znudzonych? poszukujących prawdy? zaciekawionych?. Teatr w Zakopanem został ustanowiony na początek, bez żadnych aktów prawnych - jedynie racją spotkania aktorów i widzów - racją najistotniejszą. Wkrótce, dzięki życzliwości Towarzystwa Miłośników Teatru, Zespół mianował się "niezależną sekcją zawodową" tegoż Towarzystwa i uzyskał formalne podstawy funkcjonowania. W istocie rzeczy bunt wobec teatru-instytucji był jednym z ważnych motywów działania Zespołu, służył samookreśleniu, dyktował własny oryginalny program. Jednym z jego założeń było odkrywanie i nawiązywanie do cennego dziedzictwa kulturowego, jakiego przysporzyły Zakopanemu pierwsze dziesięciolecia naszego wieku. Dzieło i myśl Witkacego były w tym względzie sprawą naczelną, lecz nie jedyną. Chodziło o wszelkie wartości duchowe i materialne tutaj zachowane. Za takie należy uważać pomieszczenia, które Zespół wybrał na swoją siedzibę. Zbudowany w 1910 roku Zakład Wodoleczniczy dra Andrzeja Chramca w czasach swojej świetności był miejscem towarzyskich spotkań intelektualno-artystycznej elity Zakopanego. Utworzenie Teatru pozwoliło temu bogatemu w tradycje miejscu zaistnieć na nowo jako centrum życia kulturalnego. 
Prace nad przystosowaniem do działalności teatralnej pomieszczeń w sanatorium, zwanym popularnie "Czerwonym Krzyżem", trwały równolegle z próbami do premiery inaugurującej istnienie Teatru w Zakopanem. Zbudowane z fragmentów utworów St. I. Witkiewicza przedstawienie pt. "Witkacy - Autoparodia. Niesmaczny góralsko-ceperski skecz. Zakopiańczykom prawdziwym(!) poświęcone" odbyło się po raz pierwszy 24 lutego 1985 roku, dokładnie w sto lat od daty urodzin autora - a od tej chwili także patrona nowopowstałego Teatru St. I. Witkiewicza w Zakopanem. "Autoparodia" była towarzyskim rautem, w którym brały udział literackie "oryginały" oraz publiczność. Widzowie byli gośćmi zarówno w znaczeniu osób zaproszonych na raut, jak i publiczności odwiedzającej Teatr. Z obu względów należał im się szczególny respekt. Bez nich Teatr nie istniałby. Szacunek wobec widza, gościnność, która spotykała przybywających w progi Teatru na Chramcówkach zyskały Teatrowi Witkiewicza sławę miejsca wyjątkowego. Chodziło o rzecz w przybytku kultury, zdawałoby się, podstawową - o afirmację człowieczeństwa. Człowiek nie zepchnięty do roli intruza i natręta, lecz wyniesiony do rangi gościa, pożądanego i oczekiwanego; człowiek - któremu oznajmiono jego cudowną godność, zatem człowiek wolny, swobodny, twórczy - oto widz jakiego zawsze pragnął Teatr Witkacego. Od początku istnienia Teatr im. St. I. Witkiewicza spełnia rolę "schroniska", miejsca, gdzie spotykają się ludzie odczuwający wciąż żywą potrzebę obcowania ze sztuką. W świecie postępującej industrializacji i materializacji, lekceważenia i brzydoty, protestem wydaje się dbałość o to, co piękne i bezinteresowne. Życie tej sceny poddane jest własnemu rytmowi wyznaczonemu przez daty rozpoczęcia letniego i zimowego sezonu, premiery, "Karnawał u Witkacego", czy lutowe świętowanie Urodzin. Te szczególne okazje gromadzą w progach Teatru wybitnych artystów i teoretyków rozmaitych dziedzin sztuki. Kolejne wernisaże wzbogacają dorobek Galerii Teatru. Z przekonania członków zespołu o inspirującej roli spotkań interdyscyplinarnych oraz konfrontacji różnych przejawów myślenia i działania w kulturze, wywodzi się idea Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych. Teatr im. St. I. Witkiewicza widzi swoje powołanie w kreowaniu takiego modelu artystycznego zdarzenia, które pobudza do otwartości i jest szansą dialogu. Idąc tym tropem wraz z powstałą w 1990 roku Tatrzańską Fundacją Sztuki im. Stanisława Witkiewicza, pragnie przywrócić Zakopanemu rangę jednego z najbardziej twórczych ośrodków życia artystycznego i intelektualnego w Polsce, jaką cieszyła się stolica Tatr za czasów St. Witkiewicza i jego syna Witkacego. 
 |