Ważne daty z życia Witkacego

    • 24 lutego 1885 Urodził się w Warszawie w zaborze rosyjskim, jako jedyny syn Stanisława Witkiewicza, malarza i pisarza, oraz Marii Pietrzkiewicz, nauczycielki muzyki.
    • Czerwiec 1890 Rodzina Witkiewiczów przenosi się do Zakopanego z powodu gruźlicy ojca.
    • 27 stycznia 1891 Chrzest Witkiewicza. Matką chrzestną jest Helena Modjeska (Modrzejewska). Witkiewicz kształci się jedynie w domu z powodu niechęci ojca do szkół, które uważa za mierne i konformistyczne. Od wczesnych lat rysuje, maluje i gra na pianinie.
    • 1893 Pisze Karaluchy, które sam drukuje jako pierwszy tom Komedii.
    • 1899 Przeżywa fascynację lokomotywami i zaczyna je fotografować.
    • Lipiec-sierpień 1900 Spędza wakacje na Litwie. Pierwszy pobyt poza domem, początek korespondencji pomiędzy ojcem i synem.
    • 1901 Udział w pierwszej wystawie w Zakopanem (dwa pejzaże z Litwy).
    • 1902 Pisze pierwsze filozoficzne eseje.
    • 1903 Eksternistycznie zdaje egzaminy kończące gimnazjum.
    • 1904 Zwiedza Wiedeń i Monachium, a następnie Włochy; pierwsze spotkanie z kompozytorem Karolem Szymanowskim i początek przyjaźni z Arturem Rubinsteinem, który w trakcie tournée odwiedza wówczas Zakopane. Ojciec Witkiewicza przenosi się do Lovrany z Marią Dembrowską.
    • 1905 Wbrew życzeniu ojca wstępuje na Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie. Wraz z Szymanowskim podróżuje po Italii.
    • 1906 Przerywa studia na Akademii Sztuk Pięknych i wraca do Zakopanego. Powrót na Akademię. W październiku i listopadzie mieszka u państwa Malinowskich. Po rozstaniu z Malinowskim. przenosi się do własnego mieszkania.
    • 1907 Ogląda obrazy Gauguina w Wiedniu. Między końcem stycznia a połową kwietnia odwiedza Paryż, gdzie odkrywa nabistów, fowistów, kubistów. Kontynuuje studia w Krakowie, przestaje malować pejzaże i zaczyna robić portrety i groteskowe rysunki węglem ("potwory").
    • 1909 Kontynuuje studia w Krakowie. Angażuje się w trwającą dwa lata przygodę miłosną z aktorką Ireną Solską.
    • 1910 Pisze 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta, powieść autobiograficzną opisującą przygodę miłosną z Solską oraz przyjaźń z Malinowskim.
    • 1911 Jedzie do Pont-Aven w Bretanii, aby studiować malarstwo u Władysława ślewińskiego (dawnego ucznia i przyjaciela Gauguina). Dwa ostatnie tygodnie lipca spędza w Londynie z Malinowskim. Przebywa tam wówczas również Pani Malinowska. Definitywnie porzuca studia na Akademii.
    • 1912 Mieszka wraz z matką w jej pensjonacie w Zakopanem. Poddaje się psychoanalizie u dra Karola Beauraina, analityka szkoły freudowskiej. Sporządza liczne rysunki węglem i portrety fotograficzne Malinowskiego. Po raz pierwszy używa w korespondencji nazwiska Witkacy.
    • 1913 17 stycznia zaręcza się z Jadwigą Janczewską. W sierpniu wystawia kilkadziesiąt obrazów i trzydzieści trzy rysunki ("potwory") w galerii Towarzystwa Przyjaciół Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Ostatnie spotkanie z ojcem (w Lovranie).
    • 1914 21 lutego Janczewska popełnia samobójstwo na skutek pomieszania emocjonalnego, w co najprawdopodobniej zamieszany jest, przebywający wówczas w Zakopanem, Karol Szymanowski. Malinowski zaprasza Witkiewicza, aby towarzyszył mu jako rysownik i fotograf w podróży na Kongres British Association for the Advancement of Science, który miał się odbyć w sierpniu w Adelaidzie (Australia). Malinowski przyjeżdża w maju do Zakopanego i wraca sam do Londynu, gdzie Witkiewicz przybywa w końcu tegoż miesiąca. 10 lub 11 czerwca wyruszają na pokładzie SS "Orsova" i 28 czerwca przybywają do Colombo. Po dwutygodniowym pobycie na Cejlonie, 11 lipca wyruszają na pokładzie SS "Orontes" z Colombo do Australii, 21 lipca przybywając do Fremantle. Spędzają dwa tygodnie zwiedzając Australię Zachodnią. Po otrzymaniu informacji o wybuchu I wojny światowej, płyną statkiem "Orvieto" do Adelaidy na rozpoczynającą się 8 sierpnia konferencję. 10 sierpnia Malinowski odwiedza wraz z grupą antropologów osiedle Aborygenów z plemienia Marrinyerri w Milang koło Jeziora Alexandrina, gdzie oglądają wykonane przez tubylców tańce, rzuty bumerangiem, budowanie chaty i wyplatanie koszyków; Witkiewicz zostaje w pokoju hotelowym i pisze do rodziców o swym przesądnym lęku przed godziną za dwadzieścia dziesiąta. 12 sierpnia członkowie BAAS jadą pociągiem do Melbourne, gdzie ma miejsce dalszy ciąg kongresu. Między 21 a 25 sierpnia Malinowski i Witkiewicz przebywają w Sydney, odbywając jedynie krótkie wycieczki do Canberra, Murrumbridgee i Yanco. 25 sierpnia Malinowski ma wykład na Uniwersytecie w Sydney na temat A Foundamental Problem of Religious Sociology. Nocnym pociągiem jadą do Brisbane, gdzie pozostają od 27 do 30 sierpnia, robiąc wycieczki do Nambour, Gympie i Ipswich. 1 września Malinowski i Witkiewicz odwiedzają Toowoomba; dochodzi tam między nimi do kłótni na temat Polski i wojny.
    • Jesień 1914 Powrót pociągiem do Sydney. W hotelu Metropole Witkiewicz oczekuje na statek do Europy. Jako obywatel rosyjski decyduje się zaciągnąć do armii carskiej walczącej przeciw Cesarstwu Austro-Węgierskiemu. 5 września opuszcza Sydney na pokładzie statku "Morea", który przed opuszczeniem Australii 10 września zatrzymuje się jeszcze w Melbourne i Adelalaidzie. Wraca do Europy na pokładzie statku "Morea" i w połowie października drogą przez Bałkany i Odessę dociera do St. Petersburga, gdzie mimo braku dokumentów 29 listopada zostaje przyjęty do szkoły oficerskiej.
    • 5 września 1915 Stanisław Witkiewicz umiera w Lovranie i zostaje pochowany w Zakopanym z honorami godnymi bohatera narodowego.
    • 1916 Kończy trwające pięć miesięcy szkolenie oficerskie i służy w elitarnym Regimencie Pawłowskim; w styczniu zostaje mianowany porucznikiem piechoty; 17 lipca zostaje poważnie ranny w bitwie pod Witoneżem. Odznaczony Orderem św. Anny, czwartej klasy i hospitalizowany między 28 lipca a 11 września, resztę wojny spędza jako rekonwalescent przebywając na częstych zwolnieniach lekarskich.
    • Luty 1917 - czerwiec 1918 Jest świadkiem rewolucji rosyjskiej, przede wszystkim w St. Petersburgu. 6-31 marca 1917 zostaje wybrany dowódcą batalionów pomocniczych. W czasie urlopu (luty-marzec 1917) odwiedza w Kijowie Karola Szymanowskiego. Jest zainteresowany wstąpieniem do formowanego wówczas w Rosji legionu polskiego, przewidując odzyskanie niepodległości przez Polskę. Z Tadeuszem Micińskim odwiedza Galerię Szczukina w Moskwie, gdzie trwałe wrażenie robi na nim piętnaście obrazów Picassa. 15 listopada zwalnia się z wojska. Wraz z Leonem Reynelem mieszkają na ulicy Oficerskiej w Piotrogradzie.
    • 1918 W lipcu wraca do Polski; w Zakopanem przyłącza się do grupy malarzy, zwanych formistami; wystawia wraz z nimi, zaczyna też pisać sztuki teatralne, m.in. Macieja Korbowę i Belletrix, zadedykowaną Irenie Solskiej.
    • 1919 Pisze Pragmatystów i publikuje Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia.
    • 1920 Wstęp do teorii Czystej Formy w teatrze pojawia się w piśmie "Skamander". Dużo wystawia. Między styczniem a czerwcem pisze dziewięć sztuk i operetkę; Karolowi Szymanowskiemu dedykuje Nowe Wyzwolenie.
    • 1921 Pisze sześć sztuk, włączając w to Gyubala Wahazara, Metafizykę dwugłowego cielęcia, Kurkę wodną i Bezimienne dzieło, dedykując tę ostatnią Malinowskiemu. Premiera Tumora Mózgowicza w Teatrze Słowackiego w Krakowie. Pisze i wykłada na temat Czystej Formy w teatrze. Premiera Pragmatystów w Elsinor w Warszawie (dwa przedstawienia).
    • 1923 Pisze Wariata i zakonnicę, Janulkę i Szaloną lokomotywę. Żeni się z Jadwigą Unrug; publikuje Teatr, zbiór pism teoretycznych.
    • 1924 Porzuca malarstwo jako sztukę czystą i oddaje się malowaniu portretów. Pisze Matkę.
    • 1925 Sukces odnosi premiera Jana Karola Macieja Wścieklicy w Teatrze Fredry w Warszawie. Robi scenografię i reżyseruje dwa przedstawienia Nowe Wyzwolenie i Wariata i zakonnicę dla Towarzystwa Teatralnego w Zakopanem. Pisze Sonatę Belzebuba. Zaczyna pisać Pożegnanie jesieni, powieść anty-utopijną, która obejmuje relację z podróży do tropików. Po raz pierwszy spotyka Bruno Schulza.
    • 1926 Sukces odnoszą wystawienia Wariata i zakonnicy i Nowego Wyzwolenia w Teatrze Małym w Warszawie. W Teatrze Formistycznym w Zakopanem reżyseruje Sonatę widm Strinberga.
    • 1927 Publikuje Pożegnanie jesieni. Premiera sztuki Persy Zwierżontkowskaja w Łodzi (zaginiona). Zaczyna pisać Nienasycenie i Szewców.
    • 1928 Publikuje Regulamin Malarskiej Firmy Portretowej S. I. Witkiewicz. Premiera Metafizyki dwugłowego cielęcia w Poznaniu. Doświadczenia z pejotlem i jego wpływem na twórczość.
    • 1929 Spotyka siedemnaście lat od siebie młodszą Czesławę Korzeniowską, z którą łączy go bliski choć gwałtowny związek do końca życia. W listopadzie kończy Nienasycenie.
    • 1930 Publikuje Nienasycenie. W Zakopanem odnawia znajomość z Bruno Schulzem.
    • 1931 Publikuje wiele artykułów z zakresu filozofii, kultury i literatury. 3 grudnia umiera matka Witkiewicza.
    • 1932 Publikuje Narkotyki i drugie wydanie Regulaminu Malarskiej Firmy Portretowej S. I. Witkiewicz.
    • 1933 Publikuje Część I ("Przyjaciele") filozoficznej powieści Jedyne wyjście, rozpoczętej dwa lata wcześniej i nigdy nie ukończonej.
    • 1934 Kończy ostatnią zachowaną sztukę, Szewców, którą zaczął pisać siedem lat wcześniej. Czyta Sklepy cynamonowe Bruno Schulza, które robią na nim "wstrząsające wrażenie".
    • 1935 Publikuje swoje główne dzieło filozoficzne Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia, w nakładzie sześciuset egzemplarzy, z czego sprzedanych zostało dwanaście.
    • 1936 Publikuje fragmenty swego głównego dzieła z zakresu krytyki kultury, Niemyte dusze, napisanego tegoż roku; uczestniczy w kongresie filozoficznym w Krakowie.
    • 1937 Przygnębiony śmiercią Karola Szymanowskiego, Witkiewicz przepowiada, że umrze w czasie wojny, mając pięćdziesiąt cztery lata. Zaprasza do Zakopanego niemieckiego filozofa Hansa Corneliusa (z którym koresponduje od 1935 roku).
    • 1938 Próbuje zorganizować Towarzystwo Teatru Niezależnego w Zakopanem i ma nadzieję na wystawienie Metafizyki dwugłowego cielęcia. Pisze trzyaktową sztukę Tak zwana ludzkość w obłędzie (zaginiona).
    • 1939 Kończy Problem psycho-fizyczny. Z chwilą wybuchu II wojny światowej, 1 września zgłasza się do punktu mobilizacji, lecz z powodu wieku nie zostaje przyjęty. 5 września z Czesławą opuszcza Warszawę i wraz z uciekinierami, uchodzi przed nazistami, kieruje się na wschód. 18 września popełnia samobójstwo w leśnej wiosce Jeziory (obecnie Ukraina), na drugi dzień po sowieckim ataku na Polskę.

 

 

Fundacja Witkacy powstała, aby wspierać Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem. Jej główne działania to: